ÖZEL GÜVENLİK
HİZMETLERİNE DAİR KANUN
Kanun No. 5188
Kabul Tarihi : 10.6.2004
DEĞİŞİK
21.4.2005 tarih ve 5335
S.Kanunun 23.Maddesinin getirdiği değişiklikler işlenmiştir.
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
MADDE 1. -
Bu Kanunun amacı,
kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki özel güvenlik hizmetlerinin yerine
getirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2. -
Bu Kanun, özel
güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve
kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususları
kapsar.
Özel güvenlik izni
MADDE 3. -
Kişilerin silahlı
personel tarafından korunması, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik
birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi özel
güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlıdır. Toplantı,
konser, sahne gösterileri ve benzeri etkinliklerde; para veya değerli eşya
nakli gibi geçici veya acil hallerde, komisyon kararı aranmaksızın, vali
tarafından özel güvenlik izni verilebilir.
Kişi ve kuruluşların
talebi üzerine, koruma ve güvenlik ihtiyacı dikkate alınarak, güvenlik
hizmetinin istihdam edilecek personel eliyle sağlanmasına, kurum ve
kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulmasına ya da bu hizmetin
güvenlik şirketlerine gördürülmesine izin verilir. Bir kuruluş bünyesinde
özel güvenlik birimi kurulmuş olması, ihtiyaç duyulduğunda ayrıca güvenlik
şirketlerine hizmet gördürülmesine mani değildir.
Komisyon, koruma ve
güvenlik hizmetini yerine getirecek personelin, bulundurulabilecek veya
taşınabilecek silah ve teçhizatın azamî miktarını ve niteliğini, gerekli
hallerde diğer fizikî ve aletli güvenlik tedbirlerini belirlemeye
yetkilidir. Havalimanı ve liman gibi yerlerde alınacak güvenlik tedbirlerine
ilişkin uluslararası yükümlülükler saklıdır.
Geçici haller dışındaki
özel güvenlik uygulaması, en az bir ay önce başvurulması şartıyla komisyonun
kararı ve valilik (21.4.2005 tarih ve 5335 S.Kanunun 23.Maddesinin a
şıkkı) onayı ile sona erdirilebilir.
Özel güvenlik
komisyonu
MADDE 4. -
Özel güvenlik
komisyonu, bu Kanunda belirtilen özel güvenlikle ilgili kararları almak
üzere valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında, il
emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, ticaret odası başkanlığı, sanayi
odası başkanlığı temsilcisinden oluşur. Sanayi odasının bulunmadığı illerde
komisyona ticaret ve sanayi odası başkanlığının temsilcisi katılır. Özel
güvenlik izni verilmesi ya da bu uygulamanın kaldırılması için başvuran kişi
ya da kuruluşun temsilcisi ilgili komisyon toplantısına üye olarak katılır.
Komisyon, kararlarını oy çokluğu ile alır; oyların eşitliği halinde başkanın
bulunduğu taraf çoğunluk sayılır; çekimser oy kullanılamaz.
Özel güvenlik
şirketleri
MADDE 5. -
Şirketlerin özel
güvenlik alanında faaliyette bulunması İçişleri Bakanlığının iznine tâbidir.
Faaliyet izni verilebilmesi için şirket hisselerinin nama yazılı olması ve
faaliyet alanının münhasıran koruma ve güvenlik hizmeti olması zorunludur.
Özel güvenlik şirketleri, şubelerini bir ay içinde Bakanlığa ve ilgili
valiliğe yazılı olarak; hisse devirlerini bir ay içinde Bakanlığa
bildirirler.
Yabancı kişilerin özel
güvenlik şirketi kurabilmesi ve yabancı şirketlerin Türkiye'de özel
güvenlik hizmeti verebilmesi mütekabiliyet esasına tâbidir.
Özel güvenlik
şirketlerinin kurucu ve yöneticilerinde bu Kanunun 10 uncu maddesinin (a) ve
(d) bentlerinde belirtilen şartlar aranır. Yöneticilerin ayrıca dört yıllık
yüksek okul mezunu olmaları, Kanunun 10 uncu maddesinin (e) bendinde
belirtilen şartı taşımaları ve 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik
temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmaları gerekir.
(21.4.2005 tarih ve 5335
S.Kanunun 23.Maddesinin b şıkkı ile eklenmiştir.) “Muvazzaf subaylarda dört
yıllık okul mezunu olma şartı aranmaz.” cümlesi ile aynı maddenin sonuna
aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
Kurucu ve yöneticilerde
aranan şartların kaybedilmesi halinde iki ay içinde eksiklik giderilmediği
veya bu kurucu ve yöneticiler değiştirilmediği takdirde faaliyet izni iptal
edilir.
Bu şirketler tarafından
üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlara sağlanacak koruma ve güvenlik hizmetleri,
hizmetin başlamasından en geç bir hafta önce ilgili valiliğe yazılı
olarak bildirilir. Acil ve geçici nitelikteki koruma ve güvenlik
hizmetlerinde süre kaydı aranmaz.
(21.4.2005 tarih ve 5335
S.Kanunun 23.Maddesinin b şıkkı ile eklenmiştir.) Özel güvenlik
şirketleri üstlendikleri koruma ve güvenlik hizmetlerinde istihdam
edecekleri özel güvenlik görevlilerinin çalışma izin belgelerinin birer
suretini bir ay içinde ilgili kişi, kurum ya da kuruluşa bildirir.
(21.4.2005 tarih ve 5335
S.Kanunun 23.Maddesinin b şıkkı ile eklenmiştir.) Alarm izleme merkezi
kurma ve işletme için valilikten yeterlilik belgesi alınması zorunludur.
Ek önlemler
MADDE 6. -
Mülkî idare amirleri
havalimanı, liman, gümrük, gar ve istasyon gibi yerler ile spor
müsabakalarının, sahne gösterilerinin ve benzeri etkinliklerin yapıldığı
yerlerdeki özel güvenlik tedbirlerini denetlemeye ve kamu güvenliğinin
gerektirdiği hallerde ek önlemler aldırmaya yetkilidir.
Kamu güvenliğinin
sağlanması yönünden 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ile vali ve kaymakamlara
verilen yetkiler saklıdır. Bu yetkilerin kullanılması durumunda özel
güvenlik birimi ve özel güvenlik personeli mülkî idare amirinin ve genel
kolluk amirinin emirlerini yerine getirmek zorundadır.
İKİNCİ BÖLÜM
Özel Güvenlik
Görevlileri
Özel güvenlik
görevlilerinin yetkileri
MADDE 7. -
Özel güvenlik
görevlilerinin yetkileri şunlardır:
a) Koruma ve güvenliğini
sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu
kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri
güvenlik sistemlerinden geçirme.
b) Toplantı, konser,
spor müsabakası, sahne gösterileri ve benzeri etkinlikler ile cenaze ve
düğün törenlerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin
üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik
sistemlerinden geçirme.
c) 1412 sayılı Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanununun 127 nci maddesine göre yakalama ve yakalama
nedeniyle orantılı arama.
d) Görev alanında,
haklarında yakalama, tutuklama veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri
yakalama ve arama.
e) Yangın, deprem gibi
tabiî afet durumlarında ve imdat istenmesi halinde görev alanındaki işyeri
ve konutlara girme.
f) Hava meydanı, liman,
gar, istasyon ve terminal gibi toplu ulaşım tesislerinde kimlik sorma,
duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları
X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.
g) Genel kolluk
kuvvetlerine derhal bildirmek şartıyla, aramalar sırasında suç teşkil eden
veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike
doğurabilecek eşyayı emanete alma.
h) Terk edilmiş ve
bulunmuş eşyayı emanete alma.
ı) Kişinin vücudu veya
sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama.
j) Olay yerini ve
delilleri koruma, bu amaçla Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 157 nci
maddesine göre yakalama.
k) Türk Medeni Kanununun
981 inci maddesine, Borçlar Kanununun 52 nci maddesine, Türk Ceza Kanununun
49 uncu maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerine göre
zor kullanma.
Silah bulundurma ve
taşıma yetkisi
MADDE 8. -
Hangi koruma ve
güvenlik hizmeti için ne miktar ve özellikte ateşli silah
bulundurulabileceği komisyon tarafından belirlenir.
Ancak eğitim ve öğretim
kurumlarında, sağlık tesislerinde, talih oyunları işletmelerinde, içkili
yerlerde silahlı özel güvenlik görevlisi çalıştırılmasına izin verilmez.
Özel güvenlik görevlileri, özel toplantılarda, spor müsabakalarında, sahne
gösterileri ve benzeri etkinliklerde silahlı olarak görev yapamazlar.
Koruma ve güvenlik
hizmetinde kullanılacak silah ve teçhizat, ilgili kişi veya kuruluş
tarafından temin edilir. Özel güvenlik şirketleri ateşli silah alamaz ve
bulunduramazlar. Ancak özel güvenlik şirketlerine, para ve değerli eşya
nakli, geçici süreli koruma ve güvenlik hizmetlerinde kullanılmak üzere,
özel güvenlik eğitimi veren kurumlara, silah eğitiminde kullanılmak üzere,
komisyonun kararı ve valinin onayı ile silah alma, kullanma ve taşıma izni
verilebilir.
Görev alanı
MADDE 9. -
Bu görevliler 7 nci
maddede sayılan yetkileri sadece görevli oldukları süre içinde ve görev
alanlarında kullanabilirler.
Özel güvenlik
görevlileri silahlarını görev alanı dışına çıkaramazlar. İşlenmiş bir
suçun sanığı veya suç işleyeceğinden kuvvetle şüphe edilen kişinin takibi,
dışarıdan yapılan saldırılara karşı tedbir alınması, para ve değerli eşya
nakli, kişi koruma ve cenaze töreni gibi güzergâh ifade eden durumlarda
güzergâh boyu görev alanı sayılır. Görev alanı, zorunlu hallerde Komisyon
kararıyla genişletilebilir.
Zor kullanma ve yakalama
yetkilerinin kullanılmasını gerektiren olaylar en seri vasıtayla yetkili
genel kolluğa bildirilir; yakalanan kişi ve zapt edilen eşya genel kolluğa
teslim edilir.
Özel güvenlik
görevlilerinde aranacak şartlar
MADDE 10. -
Özel güvenlik
görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşı olmak.
b) Değişik :
21.4.2005
tarih ve 5335 S.Kanunun 23.Maddesinin c şıkkı
: “Silahsız olarak görev
yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak
görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.
c) 18 yaşını doldurmuş
olmak.
d) Taksirli suçlar hariç
olmak üzere, ağır hapis veya altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış
olsa bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, irtikâp,
rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, emniyeti suiistimal, sahtecilik, hileli
iflas veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve
alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, laf atma,
sarkıntılık, ırza tasallut, ırza geçme, kız, kadın veya çocuk kaçırma ve
alıkoyma, fuhşa teşvik, fuhuş için aracılık, uyuşturucu madde kullanma,
uyuşturucu madde kaçakçılığı suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak.
e) Kamu haklarından
yasaklı olmamak.
f) Görevin yapılmasına
engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile özürlü bulunmamak.
g) 14 üncü maddede
belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.
Çalışma izni
MADDE 11. -
Özel güvenlik
görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde ve
özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda yönetici olarak çalışacaklar
hakkında valilikçe güvenlik soruşturması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu
olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel
eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe beş yıl süreli
çalışma izni verilir. Ateşli silah taşımayacak özel güvenlik görevlileri
hakkında sadece arşiv araştırması yapılır. Güvenlik soruşturması ve arşiv
araştırması bir ay içinde tamamlanır.
Göreve başlayan özel
güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe
bildirilir.
Çalışma izninin
yenilenebilmesi için, güvenlik soruşturmasının olumlu olması ve Kanunun 14
üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik yenileme eğitiminin başarıyla
tamamlanmış olması zorunludur.
Özel güvenlik
görevlilerinde aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedilmesi halinde
çalışma izni iptal edilir.
Değişik : 21.4.2005
tarih ve 5335 S.Kanunun 23.Maddesinin d şıkkı :“Genel
kolluk kuvvetinden ve Milli İstihbarat Teşkilatından emekli olanlar ile en
az beş yıl fiilen bu görevlerde çalıştıktan sonra kendi istekleriyle
görevlerinden ayrılmış olanlarda, görevlerinden ayrıldıkları tarihten
itibaren beş yıl süreyle özel güvenlik temel eğitimi şartı aranmaz.”
Kimlik
MADDE 12. -
Özel güvenlik
görevlilerine valilikçe kimlik kartı verilir. Kimlik kartında görevlinin adı
ve soyadı ile silahlı ya da silahsız olduğu belirtilir.
Kimlik kartı görev alanı
ve süresi içerisinde herkes tarafından görülebilecek şekilde yakaya takılır.
Üzerinde kimlik kartı olmayan özel güvenlik görevlileri Kanunun 7 nci
maddesinde sayılan yetkileri kullanamazlar.
Herhangi bir sebeple
görevinden ayrılan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün
içinde valiliğe bildirilir.
Kıyafet
MADDE 13. -
Özel güvenlik
görevlileri görev alanı içinde ve süresince üniforma giyerler. Görevin ve
işyerinin özelliği nedeniyle gerekli görülen hallerde sivil kıyafetle görev
yapılmasına komisyon izin verebilir.
Eğitim
MADDE 14. -
Özel güvenlik temel
eğitimi teorik ve pratik eğitim ile silah eğitiminden oluşmak üzere yüzyirmi
ders saatinden; yenileme eğitimi altmış ders saatinden az olmamak üzere
düzenlenir. Halen bünyesinde güvenlik fakültesi veya meslek yüksek okulu
bulunan ve bünyesinde güvenlik bölümleri (fakülte veya meslek yüksek okulu)
açabilecek olan üniversitelerin bu bölümlerinden mezun olanlarda beş yıl
süreyle silah eğitimi hariç özel güvenlik temel eğitimi şartı aranmaz.
Özel güvenlik eğitimi
ücreti karşılığında İçişleri Bakanlığınca verilebileceği gibi, Bakanlığın
izni ile özel eğitim kurumlarınca da verilebilir. (EK:21.4.2005
tarih ve 5335 S.Kanunun 23.Maddesinin (e) şıkkı)
“Yeterli bina, araç, gereç ve personel bulunması şartıyla özel güvenlik
eğitimi, valiliğin izniyle güvenlik hizmetinin sağlandığı yerde
verilebilir.” Özel güvenlik eğitimi verecek kurumların kurucu ve
yöneticilerinde 5 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen şartlar aranır.
Özel güvenlik eğitiminin
niteliği, müfredatı, eğiticilerde ve eğitim merkezlerinde aranacak şartlar
ile eğitim sonucu yeterliliğin belirlenmesine (EK : 21.4.2005 tarih ve 5335
S.Kanunun 23.Maddesinin (e) şıkkı) ve sınavlarda görevlendirileceklere
yapılacak ödemelere ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.
Tazminat
MADDE 15. -
Bu Kanunda yazılı
görevleri yerine getirirken yaralanan, sakatlanan özel güvenlik
görevlilerine veya ölen özel güvenlik görevlisinin kanunî mirasçılarına, iş
sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen miktar ve esaslar
çerçevesinde tazminat ödenir. Ancak, genel hükümlere göre daha yüksek
miktarda tazminat ödenmesine mahkemelerce hükmedilmesi halinde, iş
sözleşmesine veya toplu iş sözleşmesine dayanılarak ödenen tutarlar mahsup
edilir.
Birinci fıkra hükümleri
gereğince ödenecek tazminat, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında ödenmesi
gerekecek diğer tazminatlarla ilişkilendirilmez.
Kamu kurum ve
kuruluşlarında bu Kanunda yazılı görevleri yerine getirirken yaralanan,
sakatlanan özel güvenlik görevlilerine veya ölen özel güvenlik
görevlilerinin kanunî mirasçılarına; iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerinde
belirtilen tazminat miktarlarından hangisi yüksek ise o miktar ödenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yasaklar ve Ceza
Hükümleri
Görev dışında
çalıştırma yasağı
MADDE 16. -
Özel güvenlik
personeli, Kanunda belirtilen koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka
bir işte çalıştırılamaz.
Grev yasağı
MADDE 17. -
Özel güvenlik
personeli greve katılamaz.
Görevden uzaklaştırma
yasağı
MADDE 18. -
Özel güvenlik
görevlileri lokavt dolayısıyla işten uzaklaştırılamaz.
Adlî suçlar ve
cezalar
MADDE 19. -
Bu Kanunda öngörülen
adlî suçlar ve cezalar şunlardır:
a) Bu Kanunun 3 üncü
maddesinde belirtilen özel güvenlik iznini almadan özel güvenlik görevlisi
istihdam eden kişilere veya kuruluşların yöneticilerine altı aya kadar hapis
ve altımilyar lira ağır para cezası verilir.
b) Bu Kanunun 5 inci
maddesinde belirtilen faaliyet iznini almadan özel güvenlik faaliyetinde
bulunan şirketlerin kurucu ve yöneticilerine, bu Kanunun 3 üncü maddesinde
belirtilen izni almadan özel güvenlik birimi oluşturan kurum ve kuruluşların
yöneticilerine, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen izni almadan özel
güvenlik eğitimi veren kurum ve kuruluşların yöneticilerine bir yıla kadar
hapis ve yirmimilyar lira ağır para cezası verilir. Bu şekilde
cezalandırılan kişiler, özel güvenlik şirketlerinde ve özel güvenlik eğitimi
veren kurumlarda kurucu ve yönetici olamazlar.
c) Bu Kanunun 11 inci
maddesine göre çalışma izni verilmeyen kişileri özel güvenlik görevlisi
olarak istihdam eden kişi, kurum, kuruluş veya şirketlere, çalıştırdıkları
her kişi için üçmilyar lira ağır para cezası verilir. Bu kişiler silahlı
olarak çalıştırılmış ise altı aya kadar hapis ve çalıştırılan her kişi için
altımilyar lira ağır para cezası verilir.
d) Bu Kanunun 21 inci
maddesinde belirtilen özel güvenlik malî sorumluluk sigortasını yaptırmadan
özel güvenlik görevlisi istihdam eden kişi; kurum, kuruluş veya şirketlerin
yöneticilerine istihdam ettikleri her kişi için üçmilyar lira ağır para
cezası verilir.
e) Bu Kanunda belirtilen
faaliyet iznini almadan özel güvenlik hizmeti veya özel güvenlik eğitimi
verdiğini ilân eden veya reklam yapan kişi; kurum, kuruluş veya şirketlerin
yöneticilerine altı aya kadar hapis ve onmilyar lira ağır para cezası
verilir.
İdarî suçlar ve
cezalar
MADDE 20. -
Bu Kanunda öngörülen
idarî suç ve para cezaları şunlardır:
a) Diğer kişi, kurum ve
kuruluşlara sağlanacak özel güvenlik hizmetini 5 inci maddede belirtilen
süre içinde ilgili valiliğe bildirmeyen özel güvenlik şirketlerine her
bildirim için birmilyar lira idarî para cezası verilir.
b) 6 ncı madde uyarınca
mülkî idare amirlerince istenen ilave tedbirleri almayan kişi; kurum,
kuruluş veya şirketlerin yöneticilerine ikimilyar lira idarî para cezası
verilir.
c) 17 nci maddede
belirtilen grev yasağına uymayan, ateşli silahını bu Kanuna aykırı veya
görev alanı dışında kullanan veya özel güvenlik kimlik kartını başkasına
kullandıran özel güvenlik görevlisine birmilyar lira idarî para cezası
verilir ve bu kişilerin çalışma izni iptal edilir. Bu kişiler bir daha özel
güvenlik görevlisi olamazlar.
d) 22 nci madde
gereğince tespit edilip giderilmesi istenen eksiklikleri gidermeyen kişi;
kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticilerine ikimilyar lira idarî para
cezası verilir.
e) Özel güvenlik
görevlisini koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştıran
kişi, kurum ve kuruluşlara her eylemleri için birmilyar lira idarî para
cezası verilir.
f) 11 inci maddenin
ikinci fıkrası ile 12 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen bildirimleri
süresinde yerine getirmeyenlere birmilyar lira idarî para cezası verilir.
Bu maddede öngörülen
idarî para cezaları o yerin en büyük mülkî amiri tarafından verilir. Verilen
para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu
hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren
en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz,
verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz, zaruret görülmeyen
hâllerde, evrak üzerinden inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır.
İtiraz üzerine verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine
başvurulabilir. Bölge idare mahkemesinin verdiği kararlar kesindir. Bu
Kanuna göre verilen idarî para cezaları, ilgili valilik veya kaymakamlığın
bildirimi üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre Maliye Bakanlığınca tahsil olunur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Özel güvenlik malî
sorumluluk sigortası
MADDE 21. -
Özel hukuk kişileri
ve özel güvenlik şirketleri, istihdam ettikleri özel güvenlik görevlilerinin
üçüncü kişilere verecekleri zararların tazmini amacıyla özel güvenlik malî
sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Özel güvenlik malî sorumluluk
sigortasına ilişkin esas ve usuller Hazine Müsteşarlığınca belirlenir.
Bu maddede öngörülen
özel güvenlik malî sorumluluk sigortası, Türkiye’de ilgili branşta çalışmaya
yetkili olan sigorta şirketleri tarafından yapılır. Bu sigorta şirketleri
özel güvenlik malî sorumluluk sigortasını yapmakla yükümlüdürler. Bu
yükümlülüğe uymayan sigorta şirketlerine Hazine Müsteşarlığınca sekizmilyar
lira idarî para cezası verilir. Bu para cezasının tahsilinde ve cezaya
itiraz usulünde 20 nci maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır.
Denetim
MADDE 22. -
İçişleri Bakanlığı
ve valilikler özel güvenlik hizmetleri kapsamında, özel güvenlik
birimlerini, özel güvenlik şirketlerini ve özel güvenlik eğitimi veren
kurumları denetlemeye yetkilidir. Denetimin mahiyeti, kapsamı, usul ve
esasları yönetmelikle belirlenir.
Denetim sonucu tespit
edilen eksikliklerin ilgili kişi, kurum, kuruluş ve şirketlerce verilen süre
içinde giderilmesi zorunludur.
Amacı dışında faaliyet
gösterdiği veya suç kaynağına dönüştüğü tespit edilen şirketlerin ve özel
eğitim kurumlarının faaliyet izni iptal edilir. Bu şekilde faaliyet izni
iptal edilen şirketlerin veya kurumların, kurucu ve yöneticileri, özel
güvenlik şirketlerinde ve özel güvenlik eğitimi veren kurumlarda kurucu ve
yönetici olamazlar.
Ceza uygulaması
MADDE 23. -
Özel güvenlik
görevlileri Türk Ceza Kanununun uygulanmasında memur sayılır.
Bunlara karşı görevleri
sebebiyle suç işleyenler Devlet memurları aleyhine suç işlemiş gibi
cezalandırılır.
Ruhsat harcı
MADDE 24. -
Özel güvenlik
şirketlerine ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlara faaliyet izni
verilmesi için onmilyar lira, özel güvenlik görevlilerine çalışma izni
verilmesi için ikiyüzmilyon lira ruhsat harcı alınır ve bu harç mal
sandığına yatırılır.
Yeniden değerleme
oranının uygulanması
MADDE 25. -
Bu Kanunun 19 uncu
maddesinde belirtilen ağır para cezaları, 20 nci maddesinde belirtilen idarî
para cezaları, 21 inci maddesinde belirtilen idarî para cezası, 24 üncü
maddesinde belirtilen ruhsat harçlarına ilişkin miktarlar her yıl 213 sayılı
Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranına göre
artırılır.
Yönetmelik
MADDE 26. -
Bu Kanunun
uygulanmasına ilişkin yönetmelik, İçişleri Bakanlığınca bu Kanunun yayımı
tarihinden itibaren üç ay içinde çıkarılır.
Yürürlükten
kaldırılan kanun
MADDE 27. -
22.7.1981 tarihli ve
2495 sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin
Sağlanması Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1. -
Bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihte 2495 sayılı Kanuna göre kurulmuş olan özel
güvenlik teşkilâtlarına özel güvenlik izni, özel güvenlik görevlilerine de
beş yıl süreyle çalışma izni verilmiş sayılır.
GEÇİCİ MADDE 2.-
(EK:21.4.2005 tarih ve 5335 S.K.’nun 23.Maddesinin (g) bendi: 22.7.1981
tarihli ve 2495 sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve
Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanuna göre kurulmuş olan özel güvenlik
teşkilatlarında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte istihdam edilmekte
olan özel güvenlik görevlileri için lise mezunu olma şartı aranmaz.
GEÇİCİ MADDE 3.-
(EK:21.4.2005 tarih ve 5335 S.K.’nun 23.Maddesinin (g) bendi: Bu Kanunun
yayımı tarihinden önce alınmış alarm izleme kurma ve işletme yeterlilik
belgeleri geçerlidir.
Yürürlük
MADDE 28. -
(Değişik:21.4.2005
tarih ve 5335 S.K.’un 23.Maddesinin (f) bendi:“Bu Kanunun 19 ve 20 nci
maddeleri 1.1.2006 tarihinde, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.”
Yürütme
MADDE 29. -
Bu Kanun hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.
ÖZEL
GÜVENLİK HİZMETLERİNE DAİR KANUNUN UYGULANMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel
Hükümler
Amaç
Madde
1-
Bu
Yönetmeliğin amacı, 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine
Dair Kanunun uygulanmasına yönelik usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde
2-
Bu
Yönetmelik, 5188 sayılı Kanun kapsamında özel güvenlik izninin verilmesi, özel
güvenlik şirketlerine ve özel eğitim kurumlarına faaliyet izni verilmesi, özel
güvenlik görevlilerine çalışma izni verilmesi, özel güvenlik eğitiminin
niteliği, müfredatı, eğiticilerde ve eğitim merkezlerinde aranacak şartlar ve
eğitim sonucu yeterliliğin belirlenmesi, özel güvenlik hizmetlerinin
denetlenmesi ve diğer hususları kapsar.
Hukuki
Dayanak
Madde
3-
Bu
Yönetmelik, 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair
Kanunun 26 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde
4-
Bu
yönetmelikte geçen;
Kanun:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunu,
Bakanlık:
İçişleri Bakanlığı’nı,
Komisyon:
Her ilde vali yardımcısının başkanlığında, il emniyet müdürlüğü, il jandarma
komutanlığı, ticaret odası başkanlığı ve sanayi odası başkanlığı
temsilcilerinden oluşan özel güvenlik komisyonunu,
Merkezi
Sınav Komisyonu: Özel güvenlik eğitimi sonunda yapılacak olan yazılı ve
uygulamalı sınavları yürütmek üzere, Bakanlıkça belirlenecek bir mülki idare
amirinin başkanlığında bir üyesi Jandarma Genel Komutanlığından olmak üzere beş
kişiden oluşan komisyonu,
Uygulamalı Sınav Komisyonu: Özel güvenlik eğitimi sonunda illerde yapılacak olan
uygulamalı sınavları yürütmek üzere, vali tarafından oluşturulacak en az 3
kişiden müteşekkil komisyonu veya komisyonları,
Özel
güvenlik birimi: Bir kurum veya kuruluşun güvenliğini sağlamak üzere, kendi
bünyesinde kurulan birimi,
Özel
güvenlik şirketi: Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulan ve üçüncü kişilere koruma
ve güvenlik hizmeti veren şirketleri,
Özel
eğitim kurumu: Özel güvenlik görevlileri ve yönetici adaylarına özel güvenlik
eğitimi vermek üzere Bakanlığın izniyle kurulan eğitim kurumlarını,
Alarm
merkezi: konut, işyeri ve tesislerin güvenliğini sağlamak amacıyla, teknik
donanım kullanarak bunları izleyen işletmeleri,
Yönetici:
Özel güvenlik şirketlerinde özel güvenlik görevlilerine emir ve komuta etme,
alınacak güvenlik tedbirlerini, bunların yerini, sırasını ve zamanını belirleme
ve değiştirme yetki ve sorumluluğuna sahip olan yöneticiler ile özel güvenlik
eğitim kurumlarında eğitimden sorumlu olan yöneticileri,
Özel
güvenlik görevlisi: Kanun kapsamında özel koruma ve güvenlik hizmetini yerine
getirmek amacıyla istihdam edilen kişileri,
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Özel
Güvenlik Komisyonu ve Görevleri
Özel
Güvenlik Komisyonu
Madde
5-
Özel
güvenlik komisyonu, her ilde valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının
başkanlığında, il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, ticaret odası
başkanlığı ve sanayi odası başkanlığının temsilcilerinden oluşur. Sanayi
odasının bulunmadığı illerde Komisyona, ticaret ve sanayi odası başkanlığının
temsilcisi katılır. Özel güvenlik izni verilmesi ya da bu uygulamanın
kaldırılması için başvuran kişi yada kuruluşun temsilcisi Komisyonun ilgili
toplantısına üye olarak katılır.
Komisyon,
gerekli hallerde başkanın çağrısı üzerine toplanır. Komisyon, üye tam sayısının
yarısının bir fazlasıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar alır. Oyların eşitliği
halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır ve çekimser oy kullanılamaz.
Özel güvenlik izni için başvuran kişi ya da kuruluşun temsilcisi toplantıya
katılır. Komisyon kararları, başkan ve üyeler tarafından imzalanır ve Karar
Defterine kaydedilir.
Kanunun 3
üncü maddesinde belirtilen istisnai haller dışında, Komisyonun olumlu kararı
olmadan vali tarafından özel güvenlik izni verilemez.
Özel
Güvenlik Komisyonunun Görevleri
Madde
6-
Özel güvenlik komisyonunun görevleri şunlardır:
a) İşi
veya konumu sebebiyle korunma ihtiyacı duyan kişinin talebi üzerine, özel
güvenlik personeli istihdam etmek veya özel güvenlik şirketlerinden hizmet satın
almak suretiyle güvenliğin sağlanmasına karar vermek,
b) Kurum
ve kuruluşların talebi üzerine, işyerinin, çalışanların ve tesislerin özel
güvenlik birimi kurmak veya özel güvenlik şirketlerinden hizmet satın almak
suretiyle güvenliğin sağlanmasına karar vermek,
c) Özel
güvenlik hizmetini yerine getirecek azami personel sayısını, bulundurulabilecek
veya taşınabilecek silah ve teçhizatın miktar ve niteliğini, gerektiğinde
kişiler, özel güvenlik birimleri veya özel güvenlik şirketleri tarafından
alınacak fiziki ve aletli güvenlik tedbirleri belirlemek,
d) Para
ve değerli eşya naklinde veya geçici süreli koruma ve güvenlik hizmetlerinde
kullanılmak üzere özel güvenlik şirketlerince ve eğitimde kullanılmak üzere özel
eğitim kurumlarında bulundurulabilecek veya taşınabilecek silah sayısını ve
niteliğini belirlemek,
e) Koruma
ve güvenlik hizmetinin yerine getirileceği alanı belirlemek ve zorunlu hallerde
görev alanını genişletmek,
f) Para
ve değerli eşya nakli veya cenaze töreni gibi kamuya açık ya da umumi mahallerde
sağlanan özel güvenlik hizmetlerinde kamu hürriyetlerinin korunması amacıyla
gerektiğinde sınırlandırıcı kararlar almak,
g) Özel
güvenlik uygulamasının sona erdirilmesine ilişkin talepleri karara bağlamak,
h) Özel
güvenlik faaliyetleriyle ilgili denetim sonucunda, valinin talebi üzerine
alınacak tedbirleri kararlaştırmak,
i) Kanun
ve Yönetmelikte belirtilen diğer hususlar ile vali tarafından görüşülmesi
istenen konuları görüşüp karara bağlamak.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Özel
Güvenlikle İlgili İzinlerin Verilmesi
Özel
Güvenlik
Madde
7-
Kanun
kapsamında özel güvenlik, kişiler tarafından özel güvenlik görevlisi istihdam
edilerek; kurum veya kuruluş bünyesinde özel güvenlik birimi kurularak veya özel
güvenlik şirketlerinden hizmet satın alınmak suretiyle sağlanabilir. Özel
güvenlik hizmetinin ne şekilde sağlanacağı kişi veya kuruluşlar tarafından
belirlenir.
Özel
Güvenlik İzni
Madde
8-
Kişi ve
kuruluşlar, özel güvenlik izni için valiliğe yapacakları başvuruda özel güvenlik
hizmetinin konusunu, özel güvenlik hizmetinin ne şekilde yerine getirileceğini,
hizmetin azami olarak kaç personel eliyle yürütüleceğini, ihtiyaç duyulacak
silah ve teçhizatın miktar ve niteliğini belirtir.
Valilik
tarafından özel güvenlik talebine ilişkin gerekli inceleme yapıldıktan sonra
Komisyon, özel güvenlik izninin verilip verilmemesine, özel güvenliğin
sağlanmasına ilişkin yönteme ve özel güvenlik hizmetini yerine getirecek azami
personel sayısına, bu amaçla bulundurulacak veya taşınacak silahların azami
sayısına karar verir.
Genel
güvenlik kapsamında korunmanın mümkün olduğu ya da özel koruma ve güvenlik
uygulamasının kamu hürriyetlerinin korunması açısından sakıncalı görüldüğü
hallerde özel güvenlik izni verilmemesine karar verilir ve bu kararın gerekçesi
de belirtilir.
Komisyonun özel güvenlik izni verilmesi ya da verilmemesi yönündeki kararları
valinin onayına sunulur. Özel güvenlik izni verilen kişi ve kuruluşlar için
Ek-1’deki Özel Güvenlik İzin Belgesi düzenlenir.
Özel
güvenlik birimlerinde istihdam edilen özel güvenlik personelinin listesi ve özel
güvenlik mali sorumluluk sigortası poliçelerinin birer sureti, personelin göreve
başladığı tarihten itibaren on beş gün içinde valiliğe verilir.
Geçici ve Acil Durumlarda Özel Güvenlik İzni
Madde
9-
Toplantı,
konser, sahne gösterileri ve benzeri etkinliklerde, para veya değerli eşya nakli
veya cenaze töreni gibi geçici veya acil hallerde, özel güvenlik izni vali
tarafından verilir.
Geçici
ve acil hallerde özel güvenlik izni, hizmeti yerine getirecek güvenlik şirketi
tarafından alınır.
İzin için
yapılacak başvuruda koruma ve güvenlik hizmeti verilecek alan, istihdam edilecek
özel güvenlik görevlileri ve kullanılacak teçhizat belirtilir. Hizmetin
özelliğine ve önemine göre, valilikçe güvenlik planı istenebilir.
Güvenliğin sağlaması için ilgili şirket tarafından öngörülen tedbirlerin
yetersiz görülmesi halinde valilik ilave tedbirler alınmasını veya güvenlik
planının değiştirilmesini istemeye yetkilidir.
İznin
konusu para ve değerli eşya nakli ise ayrıca, taşınacak silahlar ve kullanılacak
araçlar başvuru dilekçesinde belirtilir.
Bankaların özel güvenlik birimlerince gerçekleştirilecek para nakli için özel
güvenlik izni alınmaz.
Faaliyet İzni ve Sona Erdirilmesi
Madde
10-
Şirketler, üçüncü kişilere koruma ve güvenlik hizmeti verebilmek için
Bakanlıktan faaliyet izni alır. Faaliyet izni verilebilmesi için şirket
hisselerinin nama yazılı olması ve şirketin faaliyet alanının münhasıran koruma
ve güvenlik hizmeti olması gerekir.
Özel
güvenlik faaliyet izni için Bakanlığa yapılacak başvurulara aşağıdaki
belgelerden birer suret eklenir:
a)
Şirketin ana sözleşmesinin yayımlandığı ticaret sicili gazetesinden bir örnek,
b) Hisse
sahipleri ve yöneticilerin nüfus cüzdan fotokopisi, imza sirküleri ve yerleşim
yeri belgesi,
c)
Şirketi temsil edecek yöneticiler için yetki belgesi,
d) Hisse
sahipleri ve yöneticilerinin adli sicil kayıtları,
e)
Yöneticilerin dört yıllık yüksek okul mezunu olduğunu belgeleyen diploma veya
diploma yerine geçen belge,
f)
Yöneticilerin özel güvenlik temel eğitimi sertifikası.
Şirketin
kurucuları arasında tüzel kişi bulunması halinde, tüzel kişiliği temsil edecek
kişinin, Kanunun gerçek kişi kurucularda aradığı şartları taşıması esastır.
Bilgi ve
belgelerin incelenmesinden sonra Kanunda öngörülen şartları taşıdığı anlaşılan
şirketlerin kurucu ve yöneticileri hakkında güvenlik soruşturması yaptırılır.
Soruşturma sonucu, faaliyet izni almaya hak kazanan şirketlere ruhsat harcını
yatırmalarını müteakiben Ek-2’de örneği belirlenen “Özel Güvenlik Şirketi
Faaliyet İzin Belgesi” düzenlenir.
Alarm
merkezi veya özel eğitim kurumu açmak isteyen özel güvenlik şirketleri, bunların
her biri için ayrıca izin almak zorundadır.
Özel
güvenlik şirketlerinin kişi ve kuruluşlara sağlayacakları koruma ve güvenlik
hizmetleri için yazılı sözleşme düzenlenir. Bu sözleşmelerde hizmeti alacak kişi
veya kuruluşun adı, adresi, hizmetin kapsamı, personel sayısı, hizmetin süresi
ve diğer hususlar belirtilir. Hizmet sözleşmesinin bir sureti koruma ve güvenlik
hizmetine başlamadan en az bir hafta önceden ilgili şirket tarafından valiliğe
verilir. Ayrıca, istihdam edilen özel güvenlik personelinin listesi ve bunların
özel güvenlik mali sorumluluk sigortası poliçelerinin birer sureti personel
göreve başladığı tarihten itibaren on beş gün içinde ilgili şirket tarafından
valiliğe verilir.
Özel
güvenlik şirketleri, kurucuların, yöneticilerin ve özel güvenlik personelinin,
Kanunda belirtilen şartları muhafaza edip etmediklerini valiliğe bildirir.
Kanun
hükümlerine göre özel güvenlik izni alarak, bünyesinde özel güvenlik birimi
kuranlar veya özel güvenlik hizmetini şirketlere yaptıranlar, en az bir ay önce
başvurmak şartıyla, Komisyonun kararı ve Valinin onayı ile özel güvenlik
uygulamasını sona erdirebilirler.
Yabancılar
Madde
11-
Yabancı
bir şirketin Türkiye’de özel güvenlik hizmeti vermesi, Türkiye’de kurulan bir
şirkette yabancı ortak bulunması veya bir özel güvenlik eğitim kurumunda uzman
eğitici olarak yabancı uyruklu kişilerin istihdamı mütekabiliyet esaslarına göre
Kanunda belirtilen şartlara tabidir. Bu alanda mütekabiliyetin mevcut olup
olmadığı Dışişleri Bakanlığından sorulur.
Koruma
ve Güvenlik Planları
Madde
12-
Özel
güvenlik birimleri ve özel güvenlik şirketleri, bu Yönetmelik kapsamında
güvenlik hizmeti verecekleri tesis ve alanlara ilişkin koruma ve güvenlik
planlarının bir örneğini otuz gün içerisinde valiliğe verir. Valilik, koruma ve
güvenlik planlarında değişiklik yapılmasını veya plandaki yetersizliklerin otuz
gün içerisinde giderilmesini isteyebilir.
Mülki
İdare Amirlerinin Yetkisi
Madde
13-
Mülki
idare amirleri, özel güvenlik uygulamasını ve özel güvenlik tedbirlerini halkın
can ve mal güvenliğinin ve kamu hürriyetlerinin korunması amacıyla denetlemeye,
özel güvenlik görevlilerinin yetkisini aşan uygulamaları kaldırmaya ve alınan
güvenlik tedbirlerinin değiştirilmesini veya ilave tedbirler alınmasını istemeye
yetkilidir. Spor müsabakalarında güvenliğin sağlanmasıyla ilgili olarak,
28/4/2004 tarihli ve 5149 sayılı Spor Müsabakalarında Şiddet ve Düzensizliğin
Önlenmesine Dair Kanunun il ve ilçe spor güvenlik kurullarına tanıdığı yetkiler
saklıdır.
Özel
güvenlik görevlileri ve yöneticileri görev alanları içerisinde genel güvenliğin
ve kamu düzeninin bozulduğu hallerde durumu derhal genel kolluğa bildirir.
Özel
güvenlik kapsamında korunan ve güvenliği sağlanan yerlerde can ve mal
güvenliğinin ciddi şekilde tehlikeye düştüğü veya düşeceği anlaşıldığında, mülki
idare amirleri genel kolluğu görevlendirir. Bu taktirde özel güvenlik
görevlileri mülki idare amiri ve genel kolluk amirinin emrine girer.
Son fıkra yönetmelik değişikliği ile yürürlükten kaldırılmıştır. (Yürürlükten
kaldırılan madde metni
Kanun ve
bu Yönetmelik kapsamı dışında, her ne ad altında olursa olsun can ve mal
güvenliğini sağlamak amacıyla denetim, gözetim ve kontrol hizmeti verilemez.
Şeklindeydi.)
Önleyici Arama Yapılması
Madde
14-
Görev
alanında, can ve mal güvenliğinin ve kamu düzenin sağlanması, suç işlenmesinin
önlenmesi, taşınması veya bulundurulması yasaklanmış her türlü silah, patlayıcı
madde veya eşyanın tespit edilmesi amacıyla detektörle, x-ray cihazından
geçirerek veya Kanunda belirtilen durumlarda gerektiğinde üst araması
yapılabilir.
Kamuya
açık alanlarda üst araması, 24/5/2003 tarihli ve 25117 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır. Bu
alanlarda özel güvenlik görevlilerince yapılacak üst araması genel kolluğun
gözetim ve denetiminde yapılır. Arama sırasında yakalanan kişiler veya el
konulan madde ve cisimler, yasal işlemi yapılmak üzere bir tutanakla genel
kolluğa teslim edilir.
Arama
kişinin aynı cinsiyetindeki görevli tarafından yapılır.
Tabii
Afet Hallerinde Yardım Yükümlülüğü
Madde
15-
Özel
güvenlik görevlileri, görev alanı içerisinde meydana gelebilecek yangın, deprem
ve sel gibi tabii afetlerde arama ve kurtarma görevlilerine yardımcı olmakla
yükümlüdür.
Suça
El Koyma
Madde
16-
Özel
güvenlik birimleri ve görevlileri, görev alanında bir suçla karşılaştığında suça
el koymak, suçun devamını önlemek, sanığı tespit ve yakalama ile olay yerini ve
suç delillerini muhafaza ve yetkili genel kolluğa teslim etmekle görevli ve
yetkilidir. Bunlar genel kolluğun olaya el koymasından itibaren araştırma ve
delil toplama faaliyetine genel kolluğun talebi halinde yardımcı olur.
Özel
Güvenlik Görevlisi Çalışma İzni
Madde
17-
Özel
güvenlik görevlisi çalışma izni için yapılacak başvurulara aşağıdaki belgeler
eklenir.
a)
Diploma fotokopisi,
b) Nüfus
cüzdan fotokopisi,
c) Adli
sicil kaydı,
d) Dört
adet vesikalık fotoğraf,
e) Sağlık
raporu,
f) Özel
güvenlik temel eğitimi sertifikası.
Başvuru
sahiplerinden haklarında, yapılacak güvenlik soruşturması olumlu olanlara,
ruhsat harcını yatırdıkları takdirde, kendilerine beş yıl süreyle geçerli, Ek-3
teki örneğe uygun olarak “Özel Güvenlik Görevlisi Kimlik Kartı” verilir. Kimlik
belgesinde çalışma izin süresi belirtilir. Özel güvenlik görevlilerinde aranan
şartlardan herhangi birisinin kaybedildiğinin tespiti halinde çalışma izni
valilikçe iptal edilir.
Güvenlik
soruşturması özel güvenlik eğitimi devam ederken de yaptırılabilir. Bu takdirde
başvuru sırasında özel güvenlik temel eğitimi sertifikası istenmez.
Silahsız
olarak görev yapacak özel güvenlik görevlileri hakkında sadece arşiv araştırması
yapılır.
Genel
kolluk kuvvetinden emekli olanlar ile en az beş yıl fiilen bu görevde
çalıştıktan sonra kendi istekleri ile görevinden ayrılmış olanlarda, emekli
oldukları veya ayrıldıkları tarihten itibaren beş yıl süre ile özel güvenlik
temel eğitimi şartı aranmaz.
Üniversitelerin güvenlik fakültesi veya güvenlikle ilgili meslek
yüksekokullarından mezun olanlardan da mezun oldukları tarihten itibaren beş yıl
süre ile silah eğitimi hariç özel güvenlik temel eğitimi şartı aranmaz.
5 ve 6
ncı fıkralarda belirtilen görevlilere, özel güvenlik temel eğitimi ile ilgili
olarak sağlanan beş yıllık istisna süresi içinde başvurmak şartıyla, beş yıl
süreyle özel güvenlik çalışma izni verilir. Bu sürenin sonunda bu görevlilerden
sadece yenileme eğitimi sertifikası istenir.
Sağlık
Şartları
Madde
18-
Özel
güvenlik görevlisi çalışma izni verilebilmesi için, Kanunun 10 uncu maddesinde
sayılan şartların yanı sıra aşağıda belirtilen hususları kapsayacak şekilde, bir
hastaneden veya yeterli bir sağlık kuruluşundan alınan “özel güvenlik görevlisi
olur” ibareli sağlık raporu istenir.
a)Psikiyatri: Psikiyatrik bir hastalık veya kişilik bozukluğu (Psikopati); alkol
ve uyuşturucu bağımlılığı olmamak.
b)
Nöroloji: Özel güvenlik hizmetini yerine getirmesine engel teşkil edebilecek
nörolojik rahatsızlığı olmamak.
c) Göz:
Körlük, gece körlüğü veya renk körlüğü olmamak.
d) Kulak
Burun Boğaz (KBB): Özel güvenlik hizmetini yapmasını engel teşkil edebilecek
işitme kaybı olmamak.
e)
Ortopedi: Kas veya iskelet sisteminde ileri derecede hareket kısıtlığı olmamak.
Çalışma İzninin Yenilenmesi
Madde
19-
Çalışma
izni, kimlik belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren beş yıl süre ile
geçerlidir. Bu sürenin sonunda çalışma izninin yenilenebilmesi için özel
güvenlik görevlilerinden yeni sağlık raporu, adli sicil kaydı ve özel güvenlik
yenileme eğitimi sertifikası istenir. Çalışma izni yenilenmeden önce, özel
güvenlik görevlisi hakkında yeniden arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması
yaptırılır.
Çalışma
izninin yenilendiği verilecek kimlik belgesine işlenir.
Özel
Güvenlik Görevlilerinin Bildirilmesi
Madde
20-
Kişi,
kuruluş ve şirketlerce, istihdam edilen veya herhangi bir sebeple görevinden
ayrılan özel güvenlik görevlileri on beş gün içinde valiliğe bildirilir. Özel
güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi halinde kişi ve kuruluşların ayrıca
bildirim yükümlülüğü yoktur.
Kimlik
Belgesi
Madde
21-
Özel
güvenlik görevlilerine valiliklerce verilen kimlik kartında görevlinin adı ve
soyadı ile silahlı ya da silahsız olduğu belirtilir. Kimlik kartı görev alanı ve
süresi içerisinde herkes tarafından görülebilecek şekilde yakaya takılır.
Kimliğin kaybedilmesi halinde işveren durumu derhal valiliğe bildirir.
Üniforma ve Teçhizat
Madde
22-
Özel
güvenlik görevlilerinin giyeceği üniforma ve üniformayı tamamlayan diğer
unsurlar, Türk Silahlı Kuvvetleri ve genel kolluk kuvvetleri ile kanunlarla
kurulan özel kolluk kuvvetlerinde kullanılan renkte, biçim ve motifte olamaz.
Üniforma ve üniformayı tamamlayan unsurlar ve teçhizat özel güvenlik
birimlerince belirlendikten sonra, Komisyonun onayına sunulur. Üniformada
şirketi tanıtıcı isim, işaret veya logo bulunur. Özel güvenlik şirketlerince
kullanılacak üniforma ve üniformayı tamamlayan unsurlar ile teçhizat Bakanlıkça
onaylanır.
Özel
güvenlik görevlileri gece görevinde, spor müsabakalarında, konser ve sahne
gösterilerinde üniformanın üzerine, arkasında ışığı yansıtan Ek-4’te gösterilen
“ÖZEL GÜVENLİK” ibaresi yazılı yeleği giyerler.
Alarm
Merkezleri
Madde
23-
Alarm
merkezi kurma ve izleme izni valiliklerce verilir. Alarm merkezi kurma ve izleme
izni için valiliğe yapılacak başvuruya aşağıdaki belgelerden birer suret
eklenir.
a) Kurucu
ve yöneticilerin adli sicil kayıtları,
b) Kurucu
ve yöneticilerin nüfus cüzdan sureti ve ikamet belgeleri,
c)
Yöneticilerin dört yıllık yüksek okul mezunu olduğunu belgeleyen diploma veya
dengi belgenin örneği,
d) Alarm
merkezini temsil edecek yöneticiler için yetki belgesi,
e)
Yöneticilerin özel güvenlik temel eğitim sertifikası (genel kolluk birimlerinde
daha önce çalışmış olanlardan buna ilişkin belge),
f) Alarm
merkezinde kullanılacak teknik teçhizatın amaca elverişliliğine ilişkin
taahhütname.
Bilgi ve
belgelerin incelenmesinden sonra gerekli şartları taşıdığı anlaşılan şirketlerin
yöneticileri hakkında güvenlik soruşturması yaptırılır.
Soruşturma sonuçlarının olumlu olması halinde, Ek-5’de örneği belirlenen “Alarm
Merkezi Kurma ve İzleme İzin Belgesi” düzenlenir. Kanunun yürürlüğe girmesinden
önce yetkili merciler tarafından verilen Alarm Merkezi Kurma ve İzleme izinleri
verildikleri süre için geçerlidir.
Alarm
merkezleri, alarm sistemleri aracılığıyla sürekli olarak yapılan izleme
sırasında gelen ihbarları değerlendirir ve teknik bakımdan doğrulanan ihbarları
sorumluluk bölgesindeki genel kolluğa en kısa zamanda bildirir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ateşli
Silahlar
Silah
Bulundurma ve Taşıma İzni Verilmesi
Madde
24-
Koruma ve
güvenliğin sağlanabilmesi için fiziki önlemlere ve güvenlik cihazlarına öncelik
verilir. Komisyon, orantılılık ilkesine uygun olarak canlılar üzerinde kalıcı
etkisi olmayan kimyasalların kullanılmasına izin verebilir. Görevin niteliği
gereği bu tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması halinde, 10/7/1953
tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında
Kanuna göre ruhsatlandırılması mümkün olan yarı otomatik tabancaların ve
11/9/1981 tarihli ve 2521 sayılı Kanun kapsamına giren av silahlarının
bulundurulmasına ve taşınmasına Komisyonca karar verilir. Bu silahların sayısı
ve niteliği Komisyon kararında belirtilir.
Görev
alanında ateşli silah taşıyacak özel güvenlik görevlilerinde, 6136 sayılı Kanun
ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikte belirtilen şartlar aranır.
Silahların Temini
Madde
25-
Komisyonun kararı üzerine, özel güvenlik izni verilen kişi veya tesise valilikçe
ateşli silah alma yetkisi verilir. Ateşli silahlar, özel güvenlik birimlerinin
fazla silahlarından, kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaç fazlası, standart
dışı, zor alım yoluyla ele geçen silahlarından, Makine Kimya Endüstrisi
Kurumu’ndan veya genel hükümlere göre temin edilir. Ateşli silahların, bunların
fişek ve tesisatlarının özel oda, kasa veya demir kuşaklı ve takviye kilitli
dolaplarda muhafaza edilmesi zorunludur. Bunların muhafazasından özel güvenlik
izni verilen kişi veya kuruluş yetkilileri sorumludur.
Tabanca Dışındaki Silahlar
Madde
26-
Görevin niteliği uzun namlulu silah bulundurmayı ve taşımayı gerektiriyorsa,
valiliklerce Genel Kurmay Başkanlığının bu konudaki görüşü alınarak, uzun
namlulu silahın niteliği ve sayısı Komisyon tarafından tayin edilir.
Silahların Kaydı
Madde
27-
Bulundurulmasına ve taşınmasına izin verilen her türlü ateşli silah, komisyonca
bir örneği Ek-6 da bulunan “Silah Bulundurma Kayıt Defteri”ne işlenir.
Ateşli
silahlar, özel güvenlik izni verilen kişi veya kuruluş tarafından, bir örneği
Ek-7 de bulunan “Silah Demirbaş Defteri”ne de kaydedilir. Görev alanında
muhafaza edilen ateşli silahlar, özel güvenlik görevlilerine bir örneği Ek-8’de
bulunan ve her sayfası yöneticiler tarafından onaylı “Devir Teslim ve Rapor
Defteri”ne imza karşılığı devir teslim edilir. Özel güvenlik görevlileri, ateşli
silahları Kanunda belirtilen istisnalar dışında görev alanı dışına çıkaramaz.
Taşıma
ve Bulundurma Belgesi
Madde
28-
Her
ateşli silah için Ek-9 ‘da belirtilen “Özel Güvenlik Silah Taşıma/Bulundurma
Belgesi” düzenlenir. Bu silahla görev yapacak özel güvenlik görevlisi, kimlik
kartı ve görev belgesiyle beraber bu belgeyi de taşımak zorundadır.
Fişek
Temini ve Nakli
Madde
29- Bulundurulmasına ve taşınmasına izin verilen her silah için yirmi beş adet
fişek alınmasına izin verilir.
Fişek miktarı Komisyonun kararı ve valinin onayı ile görev yeri ve niteliğine
göre arttırılabilir. Görev nedeniyle sarf edilen ve miktarı bir tutanakla tespit
edilen eksik fişeklerin tamamlanmasına izin verilir.
Ateşli
silah eğitiminde kullanılacak fişekler bu sınırlamaya tabi değildir.
Programlı eğitimleri dışında personeline atış eğitimi yaptıracak kişi ve
kuruluşlara talepte bulunmaları halinde fişek almalarına genel kollukça izin
verilir.
Özel
güvenlik hizmetlerinde kullanılan silah ve fişeklerin nakli 14/8/1987 tarihli ve
87/12028 sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi ve
Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması,
Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esaslarına İlişkin
Tüzüğe göre yapılır.
Silah
ve Fişeklerin Devri
Madde
30-
Özel
güvenlik izni veya silah bulundurma ve taşıma izni iptal edilen veya ihtiyaç
fazlası bildiriminde bulunan kişi ve kuruluşlara ait silah ve fişekler genel
hükümlere göre devredilir. Altı ay içinde devir gerçekleştirilmez ise, takip
eden iki ay içerisinde silahın ait olduğu kişi veya kurum 6136 sayılı
Kanuna göre ruhsat başvurusunda bulunmak zorundadır. Süresi içerisinde
ruhsatlandırılmayan silahlar müsadere edilmek üzere adli makamlara intikal
ettirilir.
Tüfekler
ve tam otomatik tabancalar devredilebilir veya genel kolluk kuruluşlarına
bağışlanabilir ya da imha edilmek üzere valilikçe Makine Kimya Endüstrisi
Kurumuna verilir.
Devredilecek, hibe ya da imha edilecek veya satılacak silahlar için Bölge
Kriminal Polis Laboratuvarlarından ekspertiz raporu aldırılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Özel
Güvenlik Eğitimi
Özel
Güvenlik Eğitimi ve İzni
Madde
31-
Özel
güvenlik temel eğitimi ve yenileme eğitimi Bakanlıktan faaliyet izni alan özel
eğitim kurumlarında yapılır. Özel güvenlik eğitim izni için Bakanlığa yapılacak
başvuruya aşağıdaki bilgi ve belgelerden birer suret eklenir.
a) Eğitim
yapılacak tesisin adresi, tapusu veya kira sözleşmesi,
b) Binaya
ilişkin yapı kullanma izni veya eğitim kurumu açılmasında fenni sakınca
olmadığına ilişkin belediyeden alınan yazı,
c) Kurucu
ve yöneticilerin adli sicil kayıtları,
d)
Kurucu, yönetici ve uzman eğiticilerin nüfus cüzdan sureti ve ikamet belgeleri,
e)
Yöneticilerin dört yıllık yüksek okul mezunu olduğunu belgeleyen diploma veya
dengi belgenin örneği,
f) Eğitim
kurumunu temsil edecek yöneticiler için yetki belgesi,
g)
Yöneticilerin özel güvenlik temel eğitim sertifikası (genel kolluk birimlerinde
daha önce çalışmış olanlardan buna ilişkin belge).
Müracaatların Değerlendirilmesi
Madde
32-
Bilgi ve
belgelerin eksiksiz olarak teslim edildiği anlaşıldığında, eğitim merkezinin
bulunduğu ilde, başkanı emniyet müdürü rütbesinde olan ve üç kişiden oluşan bir
inceleme komisyonu görevlendirilir. Bu komisyon tarafından, tesisin özel
güvenlik eğitimi verilmesine uygun olup olmadığı, eğitim araç ve gereçleriyle,
teçhizatın yeterli olup olmadığı, yangına karşı gerekli önlemlerin alınıp
alınmadığı, belge ve bilgilerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı araştırılarak,
belirtilen yerde eğitim merkezi açılıp açılamayacağına ilişkin bir rapor
düzenlenir.
Başvurunun alınmasıyla birlikte açılacak eğitim kurumunun yöneticisi hakkında
güvenlik soruşturması başlatılır.
İnceleme
ve soruşturma sonucu olumlu olan özel güvenlik eğitim kurumları hakkında, ruhsat
harcını yatırmalarını müteakiben, Ek-10’da örneği belirlenen “Özel Güvenlik
Eğitim Kurumu Faaliyet İzin Belgesi” düzenlenir.
Eğitim
Programı
Madde
33-
Özel
güvenlik eğitimine alınan adaylar asgari yüz yirmi saatlik eğitime tabi tutulur.
Programın otuz saati silah ve atış eğitimine ayrılır. Ateşli silah taşımayacak
özel güvenlik görevlilerinin silah ve atış eğitimini alması zorunlu değildir. Bu
görevlilerin temel eğitimi doksan saatten aşağı olmayacak şekilde düzenlenir.
Özel
güvenlik temel eğitiminde okutulacak dersler, asgari ders saatleri, uzman
öğreticilerin nitelikleri Ek-11’deki tabloda gösterilmiştir.
Havalimanı ve havaalanlarında istihdam edilecek özel güvenlik görevlileri alan
dersleri ile Uyuşturucu Madde Bilgileri dersini, deniz limanlarında istihdam
edilecek özel güvenlik görevlileri, Deniz Limanı Güvenliği ve Uyuşturucu Madde
Bilgileri derslerini almak zorundadır.
Özel güvenlik görevlilerinin çalışacakları kuruluş ve tesislerin özelliğine
göre, eğitim kurumunca, programa ilave konular dahil edilebilir.
Özel
güvenlik görevlisi istihdam edenler, personelin fiziki yeterliliğinin görev
müddetince sürmesini sağlamakla yükümlüdür.
Silah
Bilgisi ve Atış dersinin tüm uygulamaları ve silah atış eğitimleri poligon
ortamında yapılır. Özel eğitim kurumları, kendilerine ait atış poligonu
bulunmaması halinde, özel kişilere veya genel kolluğa ait atış poligonlarından
yararlanabilir. Bu kurumlar, atış eğitimini yaptıracağı atış poligonunu, eğitim
faaliyetine başladığı tarihten itibaren on beş gün içinde Bakanlığa bildirir.
Güvenlik
Sistemleri dersi, güvenlik cihazlarının kurulu bulunduğu alanlarda da
yapılabilir.
Yenileme Eğitimi
Madde
34-
Özel
güvenlik görevlilerinden, beş yıllık çalışma izninin bitmesi üzerine, çalışma
izninin yenilenebilmesi için özel güvenlik yenileme eğitimi sertifikası istenir.
Aynı şekilde, özel güvenlik şirketleri ve özel eğitim kurumlarının
yöneticilerinin yenileme eğitimini alması ve beş yılda bir yenileme eğitimi
sertifikasını Bakanlığa ibraz etmesi zorunludur.
Yenileme
eğitimi altmış ders saatinden oluşur. Teorik ve uygulamalı dersler ilgili eğitim
kurumu tarafından, temel eğitim konuları arasından seçilerek oluşturulur.
Dersler, eğitim konularındaki son gelişmeleri ve yargı içtihatlarını da kapsar.
Yenileme eğitiminin yirmi ders saati silah eğitimine ayrılır.
Havalimanı ve deniz limanlarında görevli özel güvenlik görevlilerinin yenileme
eğitimi için uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan diğer hükümler saklıdır.
Yenileme
eğitiminden sonra, yazılı ve uygulamalı sınavda başarılı olanlara özel güvenlik
yenileme eğitimi sertifikası düzenlenir. Sınava başvuranlardan özel güvenlik
yenileme eğitimi devam çizelgesi istenir.
Eğitim
Kurslarına Devam Zorunluluğu
Madde
35-
Adayların, özel güvenlik eğitimi süresince verilen derslerin en az üçte ikisine
devamı zorunludur. Özel eğitim kurumlarınca, kursun sonunda adayların derslere
devam durumunu gösteren devam çizelgesi düzenlenir. Kabul edilebilir bir özrü
bulunmaksızın derslerin %10 undan fazlasına devam etmeyenlerin kursla ilişiği
kesilir.
Sınav
Madde
36-
Özel
güvenlik temel eğitimini tamamlayanlar yazılı ve uygulamalı sınava tabi tutulur.
Sınava kabul edilebilmek için adaylardan eğitim kursu devam çizelgesi istenir.
Yazılı
sınav, merkezi sınav komisyonunca hazırlanan sorularla illerde yapılır.
Bakanlıkça belirlenen sayıda yazılı sınav gözlemcisi ve illerde yapılacak
uygulamalı sınav komisyonlarında görevlendirilecek personel v
